Faethoussa’s Weblog

Ἔπη ἔρποντά τε καὶ αἰνιττόμενα, νήπιά τε καὶ ἀφηρημένα καὶ ποτε πτερόντα.

‘Ο Ψύλλος’ (Από 3ο Γυμνάσιο Κερατσινίου,19-02-2003)

Posted by faethoussa στο Φεβρουαρίου 17, 2008

Μια μοναδική εμπειρία ζήσαμε καθηγητές και μαθητές τον Γενάρη που μας πέρασε απολαμβάνοντας μια εξαιρετική σε όλα τα επίπεδα ελληνική ταινία στον Πειραϊκό κινηματογράφο «Σινεάκ»…
…«Ο Ψύλλος» του Δημήτρη Σπύρου μας καθήλωσε όλους, τους μεγάλους που βλέπαμε στο πανί δικές μας παιδικές εμπειρίες και συνειδητοποιούσαμε δια των συναισθημάτων μας τις κοινωνικές και πολιτικές μνήμες που ερήμην μας ζήσαμε τότε· και οι μικροί που μέσα από τον μικρό ήρωα της ταινίας προέβαλλαν τον ιδανικό εαυτό της ηλικίας τους. Μια παιδαγωγούσα όλες τις ηλικίες ταινία.

«Ο Ψύλλος» είναι ένα κινηματογραφικό δράμα που ξετυλίγεται σε ένα ορεινό χωριό δίπλα στην Αρχαία Ολυμπία στη δεκαετία του ’60. Ο Ηλίας (Παντελής Τριβιζάς) είναι ένα δωδεκάχρονο αγόρι που εκδίδει τον «Ψύλλο», την εφημεριδούλα του που τη γράφει στο χέρι με τα μολύβια, τα στυλό και τα χαρακάκια του. Με τα ελάχιστα χρήματα που εξοικονομεί τη στέλλει σ΄ όλη την Ελλάδα,όπου μπορεί. Αναγνώστες του στέλλουν γράμματα και έτσι έχει φίλους κι ας μη τους γνωρίζει. Οι γονείς του (Βασίλης Κολοβός και Αμαλία Γκυζά) ανησυχούν για την ιδιαιτερότητα του παιδιού τους, ο Ηλίας παραμελεί τα μαθήματά του, οι δεκάρες εξάλλου που χρειάζεται ο Ηλίας για την εφημερίδα είναι δυσεύρετες… Δοκιμάζουν να απαγορεύσουν να συνεχίσει, αλλά τα γεγονότα και η επιμονή του παιδιού τους εξαναγκάζει στην σοφή υποχώρηση.

Οι συμμαθητές του δεν παίρνουν την εφημερίδα προτιμούν το κουτσό, την κυρά-Μαρία, το σχοινάκι, το κυνηγητό , το τσέρκι. Μόνο η Κρινιώ (Κωστούλα Τσέλου), μια ευαίσθητη συμμαθήτριά του, τον υποστηρίζει. Ανάμεσα στα δυο παιδιά δημιουργείται μια φιλία που εξελίσσεται σε ένα παιδικό ειδύλλιο.

Το χωριό κοροϊδεύει τον Ηλία. Τον φωνάζει «Ψύλλο», τον ειρωνεύεται, οι «σοβαροί» ενήλικες τον χλευάζουν. Ο μόνος που τον ενθαρρύνει είναι ο Γαλαξίας (Δημήτρης Σπύρου ), ένας ξεχωριστός στη μορφή και στο ήθος, μοναχικός άντρας, που διαβάζει και μαζί του ο μικρός δημοσιογράφος μοιράζεται τις ανησυχίες του.

Η συμπεριφορά των χωρικών αλλάζει όταν φτάνει στο χωριό μια Αθηναία δημοσιογράφος (Δήμητρα Χατούπη) από ένα μεγάλο δημοσιογραφικό συγκρότημα για να δει τον μικρότερο δημοσιογράφο της Ελλάδας και του κόσμου και να γράψει άρθρο γι’ αυτόν. Φορέας του αστικού τρόπου ζωής ( φοράει μίνι, πίνει και καπνίζει με τους άντρες στο καφενείο του χωριού, οδηγεί αυτοκίνητο) τρομάζει τους άντρες. Οι «παράγοντες» του χωριού, ξαφνικά (πρόεδρος και δάσκαλος) , αλλά μόνον προς στιγμή, συνειδητοποιούν την ελλειμματικότητά τους και οι κοροϊδίες τους μεταβάλλονται σε θαυμασμό που φτάνει στα όρια της κολακείας. Εθισμένοι στην δύναμη της εξουσίας όμως αποφασίζουν να εκμεταλλευτούν το γεγονός και να κάνουν τον Ηλία και τον «Ψύλλο» του όχημα με το οποίο θα φτάσουν στην ανάπτυξη, να κάνουν το χωριό τους τουριστικό κέντρο.
Ο Ηλίας αποκαρδιώνεται, θέλουν να κάνουν τον Ψύλλο του «ελέφαντα», όπως λέει, και αποφασίζει να κάνει τη δική του διαδρομή, το λιγότερο ταξιδεμένο δρόμο,. Φεύγει για την πόλη, όπως όλα τα παιδιά της εποχής, για να βρει την καλύτερη τύχη.

«Ο Ψύλλος» είναι μια ταινία ύμνος στον άνθρωπο ως πρόσωπο και ως μέλος της κοινωνίας. Υμνεί την προσωπική προσήλωση στο στόχο, την ανάγκη κάθε ανθρώπου να επιτελέσει το φυσικό προσωπικό του προορισμό και δι’ αυτού να ενωθεί με τον κόσμο. Αναδεικνύει τη δύναμη της αγάπης και της ένωσης των ανθρώπων και την αξία της συντροφικότητας (Ηλίας – Γαλαξίας, Γονείς του Ηλία, Ηλίας – Κρινιώ= άντρας – γυναίκα= ζωή), το δικαίωμα της ιδιαιτερότητας, τη λυτρωτική λειτουργία της μοναχικότητας ( Ο Ηλίας πάνω στα ξυλοπόδαρα ενώ τα άλλα παιδιά παίζουν ομαδικά, ο Ηλίας στην πηγή του χωριού, ο Γαλαξίας), τη δύναμη της Πίστης στον εαυτό και στο όραμα. Βραβεύει το θάρρος, την αξιοπρέπεια, την πρωτοβουλία, βοηθά στην απόκτηση κοινωνικής συνείδησης, καλλιεργεί μαζί με τη συνειδητοποίηση της πραγματικότητας την αισιοδοξία, την αγωνιστικότητα για το καλύτερο μέλλον.

Η ταινία παράλληλα τονίζει τον ανασταλτικό ρόλο της καπιταλιστικής, ανταγωνιστικής κοινωνίας που «πάντων χρημάτων μέτρον» έχει το χρήμα, τα αδιέξοδα αυτής της αντίληψης ( το χωριό χάνει τελικά και τον «Ψύλλο» και τον «ελέφαντα»), και τις αντιφάσεις της (οι προεστώτες θέλουν να στηρίξουν την ανάπτυξη του χωριού στο ψέμα και την ίντριγκα), το κολόβωμα της κοινωνίας από τις εμφύλιες έριδες και τους πολέμους (η εποχή του έργου, πού είναι οι φίλοι του Γαλαξία;), τον αντιπαιδαγωγικό ρόλο της εκπαίδευσης τότε και τη γελοιοποίηση της εξουσίας…

Σε ένα άλλο επίπεδο παρατηρούμε μια ρεαλιστική απόδοση της μεταπολεμικής Ελλάδας (Από το ποια είναι η εξουσία ,στο ρόλο της. Από τη φτώχεια και το μόχθο της αγροτιάς, από το καμινέτο και τη υφαντή μπατανία, στο αυτοκίνητο και το μίνι. Από το καλοχτενισμένο κεφάλι και το κουστούμι του προέδρου, τη γραβάτα του δάσκαλου, στους χωρικούς) με αναφορές για το μυημένο θεατή στη σύγχρονη ιστορία.

Εξαιρετικής ανθρωπιάς οι «ερωτικές» σκηνές. Τα κορίτσια που βάφουν στον ήλιο τα υφάσματα και κερνούν το νεαρό αγόρι γλυκό, το τραγούδι της Ζακυνθινιάς που κερνά κρασί τον μικρό ήρωα της ταινίας…
Μια ταινία αφιερωμένη στο όλον του ανθρώπου.
Για την τεχνική αρτιότητα αφήνουμε το θεατή να τη νιώσει. Στην Τέχνη η πρώτη αξία είναι τα συναισθήματα.

Δυστυχώς δεν προλάβαμε να συγκρατήσουμε όλους τους παράγοντες της ταινίας.
Φίλος, φίλος του σκηνοθέτη μας έδωσε τη συγκλονιστική πληροφορία ότι ο Δημήτρης Σπύρου για να φτιάξει αυτήν την ταινία πούλησε το πατρογονικό σπίτι σ’ αυτό το χωριό όπου γυρίστηκε το έργο!
Μάθαμε ακόμα ότι σήμερα ο Δημήτρης Σπύρου , στον κινηματογράφο της Αθήνας «Φιλίπ», προβάλλει σταθερά , καθημερινά, μόνιμα όλη τη χειμερινή περίοδο ποιοτικές ταινίες για παιδιά και νέους. Γίνονται ειδικές προβολές για σχολεία. Στη διεύθυνση http://www.olympiafest.gr μπορούν οι ενδιαφερόμενοι να βρουν πληροφορίες για τις προβολές αυτές Μπορούν επίσης να επικοινωνήσουν με την κυρία Ασημακοπούλου στο τηλέφωνο 210 77 17 212. Τον αναζητήσαμε και σε ένα σύντομο διάλογο μαζί του πληροφορηθήκαμε ότι παίζονται και οι δύο εξαιρετικές ταινίες «Ο Βασιλιάς των Μασκών» και «Ο Κόσμος της Σοφίας» και ότι, αν τον καλέσουμε, ευχαρίστως θα επισκεφθεί στο σχολείο μας για μια κουβέντα με τους μαθητές μας. Ψάξαμε στα βιβλία να μάθουμε κι άλλα για τον Δημήτρη Σπύρου και τον «Ψύλλο».
Από το : «Λεξικό Σκηνοθετών του Ελληνικού Κινηματογράφου» των Κώστα Δ. Γούτου και Κωνσταντίνου Δ. Νούλα» αντιγράφουμε:«Σπύρου Δημήτρης 1954.

Γεννήθηκε στο χωριό Διάσελλα της Ολυμπίας. Σπούδασε θέατρο και κινηματογράφο. Δημοσίευσε συλλογές ποιημάτων και διηγημάτων, έγραψε στίχους για τραγούδια και σενάρια για τηλεοπτικές παραγωγές. Έχει σκηνοθετήσει πάνω από 10 ντοκιμαντέρ για την ελληνική τηλεόραση.
Βραβεία διακρίσεις: Ο Ψύλλος: 1990 . Παντελής Τριβιζάς, Βασίλης Κολοβός, Δήμητρα Χατούπη, Αμαλία Γκυζά, Κωστούλα Τσέλου, Δημήτρης Σπύρου. βραβείο CIFEJ , φεστιβάλ Βερολίνου 1991, πρώτο βραβείο, φεστιβάλ ταινιών για παιδιά Σικάγο 1991, Βραβείο Ιρλανδών κριτικών στα πλαίσια του φεστιβάλ Μπέλφαστ 1991.».«Λεξικό Σκηνοθετών του Ελληνικού Κινηματογράφου» των Κώστα Δ. Γούτου και Κωνσταντίνου Δ. Νούλα.
Εκδόσεις Αιγόκερως. ISBN 960-322-083-3

«Σχεδόν πεντακόσιους σκηνοθέτες, τη φιλμογραφία τους και τις –τυχόν- διακρίσεις τους στην Ελλάδα και το εξωτερικό, περικλείουν οι σελίδες του λεξικού. Ένα εύχρηστο ευρετήριο των σκηνοθετών και του έργου τους…»
Ζωοδόχου πηγής 17, τηλ. 38.13.137 και 80.78.723.

Sorry, the comment form is closed at this time.

 
Αρέσει σε %d bloggers: