Faethoussa’s Weblog

Ἔπη ἔρποντά τε καὶ αἰνιττόμενα, νήπιά τε καὶ ἀφηρημένα καὶ ποτε πτερόντα.

Άλλο το Πενέλοπη και άλλα Τα θεμέλια της Πηνελόπης Δέλτα

Posted by faethoussa στο Φεβρουαρίου 19, 2008

 Σε σχολείο των  Βορείων Προαστείων οι μαθητές –και οι μαθήτριες εννοείται…-κήρυξαν πόλεμο εναντίον της ιστορίας που διδάσκονται!  Δεν την θέλουν, δεν την πάνε, δεν τους ενδιαφέρει, βρε αδερφέ!

 Κι ο έρμος  ο καθηγητής τους, προφανώς για να προκαλέσει το ενδιαφέρον τους και για να μην είναι φωνή βοώντος, ζήτησε βοήθεια από  το φιλόλογο που κάνει τη Νεοελληνική Λογοτεχνία. Κι ο δεύτερος –τι πιο καλό, τι πιο παιδαγωγικό και  «βεβαίως, βεβαίως» τι πιο «παράνομο», σταμάτησε τα νεοελληνικά κείμενα από το σχολικό βιβλίο και πλακώθηκε να τους διαβάζει  ‘Τον καιρό του Βουλγαροκτόνου’ της Πηνελόπης Δέλτα.

Αλλά οι μαθητές αντί να ημερέψουν εξαγριώθηκαν ακόμα παραπάνω. Από κει που είχαν το πρόβλημα στην Ιστορία τώρα τους βγήκαν και βυζαντινές περιλήψεις και στα Νεοελληνικά!  Κι αν δεν μπορέσουν οι εκπαιδευτικοί να βρουν το κουμπί να τους διεγείρουν το ενδιαφέρον, τα βλέπω σκούρα, πολύ σκούρα τα πράγματα… όπως έχουν γίνει και με το μάθημα της μουσικής.

Τις πληροφορίες   εκμαίευσα από παιδί φίλου που φοιτά στο γυμνάσιο όπου εκδηλώνεται το ανθιστορικό κίνημα. Και ανάμεσα στα  «πιο μάθημα σου αρέσει περισσότερο» -τι να πεις με ένα  παιδί που  η ζωή του είναι ταυτισμένη με το μόνον της ζωής του βασανιστήριον ;-  όχι μόνο άκουσα  έως κανένα, αλλά και στην  προσπάθειά μου να το πάω από το πλάι  έλαβα και το  «η μουσική είναι απαίσια ».

Τον πετύχαμε δηλαδή τον στόχο! Ούτε  Ιστορία ούτε Μουσική!

 Και θα μου αντιλέξει κάποιος και θα πει: καλά και από ένα μαθητή ή ένα σχολείο βγάζεις συμπέρασμα και γενικεύεις; Αντίθετον εις τα επιστήμας και τα δεδομένα! 

Και απαντώ!  Δεν το ξερα πως για να πω τη γνώμη μου και τη χρόνια διαπίστωση  χρειάζομαι και βιβλιογραφία!  Αυτές τις τρικλοποδιές τις ντυμένες τάχα μου τάχα μου επιστημοσύνη και εμβρίθεια τις μάθαμε πια. Δεν πρόκειται  για το άει στο διάολο εσύ κι ο γρύλος σου, απλά απαντώ καθυστερημένα σε ένα Σύμβουλο φιλολόγων, γιατί  θυμήθηκα ότι κάποτε έγραψα ένα θέμα εκπαιδευτικό, απόψεις και προβληματισμό  σχετικά  με την αξιολόγηση. Το διάβασε ο σύμβουλος και  με επέπληξε γιατί δεν είχα  βιβλιογραφία…Για τον καθένα μας υπάρχει η λούμπα του.

Διότι, ωραιότατο το βιβλίο της Μουσικής, της ιστορίας της Μουσικής δηλαδή, αλλά  τι  αναμένουμε;  Να δείξουν ενδιαφέρον οι μαθητές για την  μουσική, επειδή θα ξέρουν την ιστορία της; Και πώς θα την ξέρουν!  Με το καμουτσίκι του βαθμού και της επί-κρισης;  Αυτό είναι το νόημα της  Τέχνης; Ποιο είναι τέλος πάντων,  να εξημερώνει τα ζώα  και να εξαγριώνει τους μαθητές;

Δεν είμαι μουσικός για να πω τι πρέπει να γίνει. Ξέρω όμως ότι ένα ωραίο τραγούδι, μια αληθινή μουσική  δεν χρειάζεται την Ιστορία  για να  με κάνει να νιώσω  ωραία. Ξέρω επίσης ότι είναι πάρα πολύ δύσκολο να  πάρουμε τα παιδιά από το μολυσμένο  μουσικό περιβάλλον  που προάγεται συστηματικά  και να το εισάγουμε  στο καθαρό κλίμα της αληθινής μουσικής. Αλλά επίσης ξέρω ότι  αυτός είναι ο στόχος της μουσικής εκπαίδευσης και κανένας άλλος.

Και προκαλώ τους συντάκτες του– του  κατά τα άλλα πάρα πολύ ωραίου βιβλίου, δεν αντιλέγω, αλλά και εγώ το χρησιμοποιώ μόνο  σαν ιστορικό λεξικό… ίσως για τους σπουδαστές της μουσικής να είναι απαραίτητο για να ερμηνεύουν τα έργα… μπορεί να είναι απαραίτητο και για έναν πάρα πολύ καλό ακροατή… καμία αντίρρηση!  – οι συντάκτες του λοιπόν να μας πουν ή καλύτερα οι εντολείς, για τα παιδιά των 13 και 14  αυτές όλες οι λεπτομέρειες   τι μπορεί να είναι; Προτροπή να ακούσουν μουσική ή αφορμή να τη σιχτιρίσουν δια παντός;  Δηλαδή, ας το δούμε αλλιώς,  αν αυτούς τους ίδιους, εννοώ συντάκτες τε και εντολείς,  τους υποχρέωναν πρώτα να μάθουν ντε και σώνει την ιστορία της Πληροφορικής ή της  Γλυπτικής ή της Αεροδιαστημικής  ή της Μηχανολογίας πιστεύουν ότι αυτή η γνώση  θα τους έκανε να αγαπήσουν την αντίστοιχη  Επιστήμη και τα δημιουργήματά της;  Μην τρελαθούμε κι από δω!  Φτάνουν τα σχιζοφρενικά γύρω γύρω, με τους Τριανταφυλλάδηδες και τους Αναστασιαδόπουλους!

Δημιουργείται μια περίεργη ατμόσφαιρα στην αίθουσα διδασκαλίας   όταν  οι μαθητές καλούνται να ακούσουν  μουσική ή να τραγουδήσουν. Μου είναι δύσκολο και να την περιγράψω και να την εξηγήσω. Την έχω ζήσει πάμπολλες φορές προσπαθώντας να συμπληρώσω διδασκαλία  με τη μουσική.

   Το πρώτο που συμβαίνει είναι  μια εκ των προτέρων δυσμένεια και δυσαρέσκεια και βαρεμάρα επειδή η μουσική ή το τραγούδι που καλούνται να ακούσουν,   κατά το 95% τους είναι άγνωστο. Έπειτα γίνονται και καχύποπτοι! Για να το ακούμε στο σχολείο κάνα ξενέρωτο θα είναι  ή κάτι που πρέπει να το μάθουμε κι όχι να το χαρούμε, σκέφτονται και δίκαια ίσως.  Έπειτα δεν φαντάζονται πως  αυτό που ακούει ένας δάσκαλος θα είναι κατάλληλο για ανηλίκους…

  Μια άλλη δυσκολία, ένα άλλο άλλοθι, μια άλλη κατάσταση είναι η ένταση του ήχου!  Καμιά ένταση δεν ικανοποιεί. Το δυνατά ενοχλεί γιατί χτυπάει έντονα  δυσάρεστα ο άγνωστος ήχος  στα άγνωρα αυτιά, να μην ενοχληθούν και οι διπλανοί που κάνουν μάθημα… Και το αστείο ( είναι άραγε αστείο ή άξιο μελέτης;) ότι οι διπλανοί επειδή ακριβώς δεν είναι υποκείμενοι  στο γεγονός ακούν  ευχάριστα, άφοβα, με στημένο αυτί  και ευήκοο, ακόμα και την πιο περίεργη μουσική και σίγουρα εύχονται να ήταν αυτοί στη θέση των άλλων… Ίσως θα έπρεπε – αν δεν αλλάξουν τα πράγματα- για να ακούσουν  αυτό που θέλουμε οι μαθητές μας  να παίζεται η μουσική στη διπλανή αίθουσα, για να το ακούουν ως διπλανοί και ενοχλούμενοι!  Ήμαρτον!

Το σιγανά  πάλι  κι αυτό κάνει την προσοχή και την ησυχία της σιωπής ακόμα πιο κραυγαλέες και   φέρνει μπρος κάθε άρνηση  ή άγνοιας ενοχή. Αν σε όλα αυτά προσθέσουμε τις χαλασμένες πρίζες της σχολικής αίθουσας, το φορητό κασσετόφωνο που τσιρίζει και αντηχεί στη γύμνια  της τάξης, οι μπροστινοί που ξεκουφαίνονται και οι πίσω που δεν ακούνε ή το αντίθετο…

Ίσως πίσω από όλη αυτή την ατμόσφαιρα, στην πραγματικότητα μια άρνηση, να κρύβεται ο φόβος μιας βαθύτερης μοναξιάς, ο φόβος μπρος στο άγνωστο και στην άγνοια, ο φόβος μπρος  στις ευθύνες  του εαυτού, η αδυναμία να γίνει αυτόματα η μοιρασιά της χαράς  ή της ικανοποίησης που γεννιέται  στα ακροατήρια ή στο θεάμον κοινό την ώρα μιας συναυλίας ή προβολής  ή παράστασης.

 Έπειτα ίσως  είναι και ο φόβος του ωκεανού της μουσικής –το σχολικό εγχειρίδιο γαρ και όχι μόνο – στου οποίου τα βαθιά νερά  οι μαθητές φοβούνται και δίκαια να πέσουν…  

Αν θέλουμε, όλα γίνονται απλά. Εντάξει, έκριναν οι ειδήμονες ότι και τα Ελληνόπουλα πρέπει να γνωρίσουν –έστω και με το «μαστίγιο»(=το ζόρι του σχολικού υποχρεωτικού)- την Ιστορία της Μουσικής. Ας γίνει. Ας κάνει ο καθηγητής της μουσικής  την ιστορία της, το σολφέζ συστηματικά –  και όσα άλλα δύναται –   και ας διοριστεί ένας ειδικευμένος στη χορωδιακή μουσική να έχει στην ευθύνη του  πέντε σχολικές χορωδίες, κάθε μέρα σε ένα σχολείο.  Να τραγουδηθούν και κάποια κομμάτια της προκοπής κι όχι μόνο τα επετειακά κάθε τόσο… Να γίνουν και διασχολικές χορωδίες δημοτικού,γυμνασίου ή λυκείου, να γίνουν και φεστιβάλ… τόσα και τόσα ξοδεύονται για να πληρώνονται οι δικαστικοί που ασχολούνται με τα  ντιβιντί, τα κονδύλια, τους ημέτερους… Ας διατεθούν και ολίγα ψυχία για την ψυχική και αισθητική υγεία των παιδιών και αυριανών ενηλίκων!  Οικονομία θα έχει και το κράτος και η κοινωνία. Με καλλιεργημένους ανθρώπους τα κυβικά των αυτοκινήτων και των μηχανών  γίνονται ασθενέσθερα, το αλκοόλ ή το ναρκωτικό χάνουν τη σημασία τους, όλα τα κακά μειώνονται- για να μην μπω στη διαδικασία να τα παρουσιάσω… κι είμαι και χωρίς βιβλιογραφία…

 Αλλά ας γυρίσουμε στο θέμα της ιστορίας, από εκεί που ξεκινήσαμε. Ανοίγω μια σελίδα στην τύχη, να δω τι και πώς καλούνται να μάθουν οι μαθητές της β΄τάξης.

Σελίδα 48, κεφάλαιο με τίτλο «Οι εξελίξεις στην οικονομία και την κοινωνία» και

αντιγράφω: «α. Οικονομία και κοινωνία της υπαίθρου.

  Οι γαιοκτήμονες –αριστοκράτες του ύστερου Ρωμαϊκού Κράτους φαίνεται ότι χάθηκαν κατά

τις εχθρικές εισβολές του 7ου αι. Στο μεταίχμιο από τον 8ο προς τον 9ο αι. άρχισε  να


σχηματίζεται μια νέα αριστοκρατία της γηςεπαρχιακή), κοντά  στην οποία υπάρχει και η

αριστοκρατία των αξιωμάτων αστική).(Ακολουθεί ένας  πίνακας  με θέμα την «Επέκταση οικογενειακών επωνύμων και συγκράτηση βυζαντινής αριστοκρατίας (8ος-11ος

αι.)») Ο πίνακας δείχνει τη βαθμιαία επέκταση οικογενειακών επωνύμων, η οποία συνδέεται

στενά  με τη διαμόρφωση της νέας βυζαντινής  αριστοκρατίας (8ος -11ος αι.).  Οι δύο ομάδες

της αριστοκρατίας  συνήθιζαν να συνδέονται με επιγαμίες και συγχωνεύτηκαν σε ενιαία  τάξη στα τέλη του 10ου αι. Είναι οι δυνατοί. Σ’ αυτούς  περιλαμβάνονταν οι πολιτικοί, οι

στρατιωτικοί

και οι θρησκευτικοί άρχοντες και  οι διαχειριστές της κρατικής, της αυτοκρατορικής, της

εκκλησιαστικής και μοναστικής περιουσίας.  Οι αγροτικές μάζες, οι πένητες, αποτελούνταν από

ελεύθερους γαιοκτήμονες, ακτήμονες γεωργούς που μίσθωναν γη για καλλιέργεια και

παροίκους  που ήταν  δεμένοι με τη γη ή είχαν  προσωπική εξάρτηση από τους κυρίους της.».

Καμία αντίρρηση ότι όλα αυτά είναι σωστά,  σπουδαία και ενδιαφέροντα!  Ναι, αλλά όχι για παιδιά 14 χρόνων της Ελλάδας του 2008 όπως διαμορφώνεται στην καθημερινότητα της πλειοψηφίας των  Ελλήνων είτε ενηλίκων είτε παιδιών. Νομίζω ότι όλοι καταλαβαίνουμε ποια είναι αυτή η πραγματικότητα, σε ποια  πλειοψηφία ανήκουμε οι περισσότεροι, πόσοι μπορούμε να θεατρισθούμε οικογενειακά –και ατομικά ακόμα-  πόσοι μπορούμε να διαθέσουμε χρόνο για την αισθητική της ζωής. Αυτά είναι τα ψιλούτσικα και δυσανάγνωστα γράμματα του συμβολαίου της ζωής μας,  τις συνέπειες  από την  υπογραφή μας  στο οποίο  –όσο η ιστορία δεν γίνεται μάθημα- αναγνωρίζουμε όταν πια είναι αρκετά αργά.

Τι μπορούν να καταλάβουν τα παιδιά από την πραγματικότητα που βίωσαν οι ακτήμονες γεωργοί; Ούτε τα παιδιά της  επαρχίας δεν μπορούν να καταλάβουν τι σημαίνει να μην έχεις δικό σου χωράφι και να δουλεύεις 16 και 20  ώρες σε  ξένο χωράφι –μπορεί και πρώην δικό σου, χωρίς μηχανήματα για να λαβαίνεις όχι μεροκάματο, αλλά το δικαίωμα  ούτε καν να αναπνέεις, απλά να ασθμαίνεις! Να τα διαβάσουν οι οικονομικοί μας μετανάστες, μάλιστα!  Και να καταλάβουν και να ενδιαφερθούν!  Για δε τα παιδιά της πόλης… εκεί πια…. Όταν δεν ξέρουν να ξεχωρίσουν το γουρούνι από τον κουμπαρά… τι περιμένουμε;

Πώς μπορεί να ενδιαφερθεί για οποιοδήποτε ιστορικό κείμενο ένα παιδί, αν δεν του πούμε ποια σημασία έχει να γνωρίζει το συγκεκριμένο γεγονός και τα συγκεκριμένα στοιχεία που του δίνουμε για τη ζωή του την τωρινή και τη μέλλουσα!  Καμιά αξία δεν έχει το ιστορικό γεγονός ως πληροφορία αν δεν αποθηκευτεί ως θεωρητική εμπειρία  που κάποτε θα γίνει λειτουργική γνώση για τη ζωή. Εδώ δεν ξέρουν τι είναι η  25η  Μαρτίου

 και η 28η Οκτωβρίου!   Και θέλουμε να μάθουνε την «επέκταση των οικογενειακών

επωνύμων» ! Ιησούς  Χριστός Νικά! Κι αν θέλουν κάποιοι να μάθουν;  Θα μπορούσε να

πει κάποιος.  Δηλαδή, στο κάτω της γραφής, για ποιον γράφονται αυτά τα σχολικά βιβλία,

 για τους δύο φυτούκλες κάθε τμήματος, έστω για τρεις  καλούς μαθητές,  άντε, για

 τέσσερα καλά παιδιά ή για όλους τους μαθητές ή για τα παιδιά των μεταναστών;  

Ας ξεκαθαριστεί αρμοδίως, για να σταματήσουμε κι εμείς να γκρινιάζουμε!

Τα παιδιά δεν ξέρουν  να το πουν αλλά το νιώθουν. Ασυνείδητα  καταλαβαίνουν ότι εμείς οι μεγάλοι τους φερνόμαστε απρόσεχτα  (ή εσκεμμένα βλαβερά;- απλώς αναρωτιέμαι) και  άστοργα και  κατάφωρα προσβλητικά, αφού τα πιέζουμε να καταπιούνε μια τροφή που δεν καταπίνεται!  Δεν την θέλουν, βρε αδερφέ! Και καλά κάνουν!  Την καταπίνουν και την ξερνάνε, γιατί επιμένουμε;  Γιατί επιμένουμε; Γιατί επιμένουμε!;;

Και ο παντέρμος συνάδελφος αγωνίζεται με την Πηνελόπη  Δέλτα!

  Συνάδελφε, τα αναγνώσματα της Π. Δέλτα είναι για κάτι μεγάλους αθώους ιδεολόγους και λειτουργούς, όπως είμαστε εμείς, οι καθηγητές.  Τα παιδιά είναι πονηρεμένα. Τα παιδιά τρέχουν σε ατραπούς που η δική μας γενιά, καθώς δεν πρόλαβε να φθαρεί πολύ, δεν θα βαδίσει ποτέ.  Τα παιδιά μας για να διαβάσουν Π. Δέλτα και να την καταλάβουν και να τη χαρούν ή πρέπει να είναι σούπερ εκπαιδευμένα και μορφωμένα και… και… (έτοιμα για τη μοναξιά που βιώνουν όλα αυτά τα παιδιά που δυσκολεύονται να  συχνωτιστούν με την ελαφρότητα των παραπληροφορημένων θυμάτων της σύγχρονης χύδην πληροφορίας)  ή πρέπει να  περιμένουμε να μεγαλώσουν, να κάνουν δικά τους παιδιά ώστε να εξαγνιστούν με τη γονεϊκή αγάπη και να αναζητήσουν έναν κόσμο γνώσης και αθωότητας και  καλοσύνης. Και αν. Αν θα έχουν μείνει ακόμα  στην ψυχή τους πεδία προς εγγραφή…Αν.

Μόνο μια τίμια εξήγηση μας σώζει, αφού αυτοί που χρόνια εγκρίνουν τα σχολικά βιβλία  είναι διανοούμενοι, θεωρητικοί της διδακτικής των νεανικών  ποτε χρόνων τους…

   Γιατί θεμέλιο της Επιστήμης μπορεί να είναι   λογική, αλλά θεμέλιο της διδακτικής είναι  η Αγάπη… 

Sorry, the comment form is closed at this time.

 
Αρέσει σε %d bloggers: